İLAÇ GİBİ MEYVE PEPİNO FİDAN VE MEYVE SİPARİŞİ ALINIR
PEPİNO NEDİR?
Anavatanı GüneyAmerika ülkelerinden Peru olduğu bilinen pepino,Dünya\'nın değişik bölgelerinde üretimi yapılan pepino çeşitleri Schmiat,Kavvi,Suma,Asca,Gald,Golden,Litestipe,Miski ve Comeraya\'dır.Ülkemizde üretimi yapılan pepino çeşidi ise Miski çeşitidir.Pepino kavun,muz,ananas aromalı olup tat olarak bu üç meyvenin yansımasını veren bir tatdır.Meyve eti sulu ve kabuklu olup meyveleri partenokarpik oluştuğundan meyve içerisinde belirgin biçimde tohum bulunmamaktadır ve meyvesi tümüyle yenilebilmektedir.Pepino doğal ortamda çok yıllık üretim sonuna sahip olduğu halde,ekonomik anlamda tek yıllık üretim tercih edilmektedir.Meyve ağırlığı anavatanı olan Peru\'da 250-400 gram\'a kadar çıkabiliyor.Ama bizim yaptıgımız denemeler sonucu bu bitki bizim ülkemizde özellikle karadeniz bölgesinde 130 grama kadar çıkmaktadır.İdeal olan ve tercih edilen ise 150-600 gram arasındaki meyvelerdir.
Panama,Perü,Kolambiya ve Şili\'de doğal ortamda yetişir.Bugün dünyanın birçok ülkesinde pepino yetiştirilmektedir.Yenizellanda dış pazarlarda ürünü tanıtarak pazarlanmasına öncülük etmektedir.Hatta dünya piyasasında söz sahibidir de diyebiliriz.Pepino\'nun Akdeniz ülkelerinde de yetiştirilmesine başlanmıştır.Karadeniz Bölgemizin tüm kıyı şeridinde pepino yetiştirilebilmektedir.Bölgenin sıcaklık değerleri ve nem oranı bitki için son derece elverişlidir.Bitki suptropikal olduğu için aşırı sıcağı sevmediğinden dolayı Akdeniz Bölgemizde serada,Karedeniz Bölgemizde ise açık alanda daha verimli olmaktadır.Sıcaklık 15-25 C ve %60-80 oransal neme sahip alanlarda en kaliteli meyve elde edilir.Ancak sıcak-kurak ve soğuk hava koşullarına oldukça duyarlıdır.Suyu çok sever yaz aylarlarında haftada en az 2-3 kez sulanması gerekir.
Yaptığımız incelemelere göre bitki yağmurlama sulama yapıldığında meyvelerin üzerinde kalan su zerrecikleri güneşte meyveye zarar veriyor.Onun için en ideal sulama damla sulama olmaktadır
Özellikleri ve Tarihçesi:
Türkiye\' de üretimine yeni başlanılan PEPİNO Peru menşeli olup, G. Amerika\' nın diğer ülkelerinde de yetişmektedir. Patlıcangiller familyasından olan bu ürünün üretimi doğal ekolojisinde çok yıllık üretim şansına sahip olduğu halde, ekonomik anlamda bir üretim olduğunda tek yıllık üretim şekli tercih edilmektedir.
Yetiştirildiği Yerler:
Fide ile üretilip, meyvelerin belli bir büyüklüğe ulaşıncaya kadar bol su verilir. Olgunlaşma döneminde su verme azaltılır. Bol güneş ve temiz havayı sever. Kapalı ortamlarda bitki büyür ancak meyve vermez. Güneşe bakan açık balkonlarda 7-10 numaralı saksılarda yetişip meyve verebilir. Pepino meyvelerinin büyüklükleri çeşitlerine ve uygulanan kültürel işlemlere göre farklılık göstermektedir.
Örneğin: Meyve seyretmesinin yapılmadığı koşullarda meyve ağırlığı 40-50 grama kadar düşerken salkımda tek meyve bırakılan uygulamalarda 1300 gr kadar çıkabilmektedir. Ancak pazara sunulan meyve büyüklüğü 250-500 gr olmalıdır. Kaliteli meyve ve ekonomik bir üretim için 1 salkımda 2 veya 3 meyve olmalıdır. Meyve seyretmesi meyveler ceviz büyüklüğüne ulaşınca yapılır. Bir fidede 3 ana gövde bırakır, diğer yan dallar ve meyveler fazla büyümeden periyodik olarak budanır. Böylece daha fazla ışıklama ile meyve tutumu sayısında artışlar sağlanır.
Faydaları:
İçerdiği A ve C vitaminleri sayesinde idrar yolları, solunum yolları enfeksiyonlarında vücudun direncini arttırır. Ayrıca yara ve diş iltihaplarına karşı etkilidir. Kan damarlarının kuvvetli olmasını sağlar.
Bazı insanlar sağlık iksiri diye nitelendirdikleri pepino\' yu çeşitli rahatsızlıklar için tüketirken bazıları da meyve olarak hatta cilt bakımı için tüketiyor. Pepino olgunlaşmadan ve olgunluk seviyesine ulaştığı meyve hâlinde de tüketilebiliyor. Meyvenin ham hâli özellikle şeker hastaları için tavsiye ediliyor çünkü tam olgunlaşmamış pepinonun şeker oranı daha düşük olduğundan rahatlıkla kullanılabiliyor. Kanser hücrelerinin yok olmasında büyük etki sağladığı ve kolesterolü düşürdüğü kullanıcıları tarafından belirtilen meyve, hücre yenileyici özelliği ile çocukların gelişiminde; C vitamini deposu olma özelliği ile vücut direncini artırmada; kalsiyum bakımından zenginliğiyle ağrıların giderilmesinde etki sağlıyor.
Ayrıca Pepino, böbrek kumunda etkili olduğu kadar anemi hastalarına fayda sağlıyor.
Afrodizyak (Cinsel duyguları veya isteği uyaran veya artıran) etkisi yaratıyor.
Uyku düzenini dengede tutuyor.
Regl dönemini düzene sokuyor, menopoz döneminde yaşanan psikolojik sorunlarda olumlu etki yaratıyor.
K vitamini bulunduğundan kanın pıhtılaşmasını kolaylaştırıyor.
Çocuklarda kemik gelişimi sağladığı, eklem romatizmasında faydalı olduğu ve hemofili (Kanın pıhtılaşmasındaki bir bozukluğa bağlı kanama hastalığı) hastalığına iyi geldiği belirtilmektedir.
Bayanlar cilt bakımı içinde kullanmaktadır. Meyveleri mideye indirip, yaşlanma hali veya belirtileri karşı (anti-aging) etkisi olması nedeniyle kabuklarını da cilt bakımı için yüzlerine sürüyorlar.
MEYVENİN BİLİNEN FAYDALI (ŞİFÂİ) ÖZELİKLERİ
1. Şeker Hastalıkları,
2. Kemik Erimesi,
3. Dalak Yetmezliği (Tromoksin),
4. Bağırsak Kanseri,
5. Gen Hastaları,
6. Mide Rahatsızlığı,
7. Anemi (Kansızlık) Hastaları,
8. Hemofili Hastaları (Kanın Pıhtılaşmasındaki Bir Bozukluğa Bağlı Kanama Hastalığı),
9. Çocuklarda Kemik Gelişimi Sağlamakta,
10. Eklem Romatizmasına İyi Gelmekte,
11. Kolesterolü Düşürmekte (Hastaları tarafından beyan edilmiştir),
12. Kilo Problemi Olanlar Daha Çok Tüketmektedir.
Muhafaza Koşulları:
Ticari anlamda sera üretimi önerilir. Gece gündüz sıcaklık farkı fazla olmayan ılıman bölgelerimizde ( Karadeniz , Ege , Marmara , Akdeniz ) bahçe üretimi yapılabilir.
Pepino soğuğa karşı duyarlı olup, +5º de bitki gövdesi zarar görür, 0ºde tamamen kurur. Bu nedenle gece ayazlarına karşı korunmalıdır.
Nasıl ve Nerede Kullanacağız?
Kavun, Muz , Ananas, aromalı meyveyi dolapta soğutarak ince kabuğu soyularak kavun gibi yenilebileceği gibi, meze olarak, dondurmalara katılarak, karışık meyve salatalarında garnitür olarak kullanılmakta, reçeli yapılmakta hatta bazı G. Afrika ülkelerinde süs bitkisi olarak değerlendirilmektedir.
PEPİNO \'NUN İÇERİĞİ
100 gr. Pepino\'da
92 gr su
5,7 gr şeker
%5,6 suda çözünebilen kuru madde
%0,1-0,4 Protein
%0,1 yağ
111 mgr. Potasyum
112 mgr. C Vitamini
13 mgr. Kalsiyum
13 mgr. Fosfor
2,6 mgr. Sodyum
3,1 mgr. Magnezyum
1,2 mgr. Klor
1 mgr. Demir
PEPİNO\'NUN TÜKETİMİ
Meyve olarak
Reçel olarak
Marmelat olarak
Meyve Suyu olarak
Pepino Suyu ( Acılı-Acısız)
Cacık
Salatalarda
Yaş pastalarda
Pepino tatlısı
İlaç sanayinde
Kozmetik sanayinde
PEPİNO\'NUN YETİŞTİRİCİLİĞİ
Çok yıllık çalı formunda büyüyen pepino bitkisi tohumdan üretim şansı çok az olan bir bitkidir. Kolay köklenme şansına sahip olması nedeniyle üretimi genellikle çelik ile yapılmaktadır. Ticari anlamda pepino çelikle çoğaltılır. Elde edilen çelikler torf veya bahçe toprağında hazırlanan çoğaltma ortamında yarıya kadar toprağa sokulurlar. Suyu çok sevdiğinden dolayı sık sık sulama yapılır. Köklendirme ortamı 15°C nin altında olmamalıdır. İdeal ortam 18-23°C sıcaklık ve %80-90 nem içeren ortamlarda daha iyi köklendiği tespit edilmiştir. Karadeniz bölgesinde hava koşullarını da dikkate alarak nisan ayı itibarı ile açık alanda dikilmeye başlanabilir. Bu durumda en verimli ve en kaliteli ürün elde edilebilir. Bizim yaptığımız araştrma ve denemelerimize göre Pepino bitkisi ticari anlamda yapıldığında işçiliği en aza indirmek ve verimi yüksek rekolteye çıkarabilmek için dikimden önce yerin hazırlanması ve sıra üzeri tel çekilmeli ideal olan sıra arası 90-100 cm fide arası 45 cm dir. Fideyi sırığa bağladığınızda budaması ve bakımı çok zor ve zaman alıcı olmaktadır. Biz ülkemizde ilk ve tek olarak açık alanda 5000 kök diktik. Yaptığımız çalışmalar bunun sırıkta çok zor olduğunu ve aynı zamanda zaman israfı iş gücünden kayıp bu da budama yetiştirilemeyince meyve kaybı demek oluyor. Fideyi kökte üç adet bırakıp iple beraber tele kaldırdığımızda sadece bitkinin gövdesini iple sarıp tele bağlıyoruz meyveyi tekrar bağlamaya gerek kalmıyor.Sırıkta olunca bir kişi günde en fazla 50 fide temizleyebilirken ipte olduğu zaman en az 700-800 fide temizleme yapabilir. Bu da bir kişinin söylediğimiz şartlarda dikim yapınca 1500-2000 fideyi tek başına yapabilir. 1000 m² alana ticari anlamda 2200 fide dikilmektedir. Bunun getirisi ise tam anlamıyla budama yapılır, sulama zamanında ve yeterli derecede olur ise normal şartlarda en asgarisi her bir fide 5 kg meyve verir. Bu da dönümünde en az 11 ton gibi bir rakam olur. Bitki aşırı ilaç ve gübre istememektedir. Eğer mümkünse ilk dikimde fide diplerine yanmış hayvan gübresi konulursa çok daha verimli olur. Zararlılardan bitkinin yaprağında bazen patates böceği görülebilir, yapraklarda bazen de yaprak biti olabilir bunlar için kullanılan diğer sebzelerdeki ilaçların aynını tatbik edebiliriz. Bitki salkım halinde çiçek açar 1-20 arası olduğu gibi genelde12 çiçek açar bunun bir kısmını atar bir kısmını ise meyve bağlar. Salkımda meyveler fındık ile ceviz büyüklüğüne ulaşınca üçten fazlasını kesersek daha verimli ve kaliteli meyve elde ederiz. Budama önce alt yapraklarla yan koltuklar alınır. Birinci çiçekten sonra sadece koltuklar alınır yapraklar ise bırakılır. Aşırı güneş olduğu zaman çiçek dökme olabilir. Ama çok kısa zamanda iyi budanıp güneşten gereği kadar faydalanırsa çok verimli olur ve istenilen sonuç alınabilir. Güneşten gereği kadar ışık alan meyvenin üzerinde mor çizgiler oluşur. Mor çizgiler ve morluk ne kadar oluşursa meyve de o denli tatlı olur. Mor çizgiler olmadan kopartıldığında, normal ortamda bekletilirse mor çizgiler belirir ve meyve tatlanır. Bu özelliği sayesinde de uzun zaman çürümez. Meyve zedelemeden hasat edilir ve doğal ortamda iyi muhafaza edilirse 2-3 ay çürümeden muhafaza edilebilmektedir. Serin ve gölgeli ve hatta budaması tam yapılmamış yerlerdeki meyveler sarı renkte ve çizgisiz aynı zamanda tatsız olur. Meyve mor çizgili ve sarı renkte oldumu hasatı geciktirilmemelidir. Hasatın geciktirilmesi meyvede şeker oranını artırdığı gibi meyve üzerinde koyu kahverengi lekeler oluşmasına ve böylece meyve kalitesinin bozulmasına neden olmaktadır. Bu kahverengi benekler üzerinde daha sonra Alternaria sp. Etmenleri oluşmakta ve ürün pazar değerini yitirmektedir.
Hasat Zamanı
Fideyi diktikten iki ay sonra meyve hasatına başlanmaktadır.Meyvenin %92.si su olduğunda çok hassas davranmak gerekir.Meyve kopartılmadan bahçıvan makası ile kesilerek alınmalı,taşıma ve kovalamada meyvelerin birbirlerine zarar vermeleri engellenmeli ambalajlama itina ile yapılmalıdır.Dikimden iki ay sonra başlayan hasat ısının 5 C \'nin altına düşene kadar meyve hasatı devam eder.Buda meyve bir defa değil ilk hasattan sonra peyder pey devam eder.Hasat edilen meyveler dayanıklılık bakımından ilk hasat meyveleri 15-20 gün dayanır.Sonra bu süre hasat mevsimi uzadıkça uzar.Son hasatlar normal ortamda 3-4 ay dayanır buda meyvenin dayanıklılığını ve ticari yönünü cazip hale getiriyor.Diğer meyvelere kıyasla daha fazla dayandığı için ekstra bir masrafa gerek kalmadan üretici malını masrafsız olarak pazarlayabilir.
Fideler topraktaki kök araları 45 cm olarak ayarlanır.Yerden 160 cm yüksekte olan fiber tok ise 15 cm ara ile bir kökten üç dal bırakılır biri dik olarak yukarı,diğer ikisi ise 15 cm aralıkta yanlara bağlanır.Böylece hem bakım,budaması çok kolay olur.Hemde havasilkilasyon güzelce sağlanmış olur.
SIKÇA SORULANLAR
1) S: Bahçeye ne zaman dikilir?
C: Gece ısının+5 derecenin altına düşmediği zamanda dikimi yapılır. (Aynı ısı SERA içinde geçerli.)
2) S: Dikilen fide ne zaman meyve verir?
C:Dikimden 4- 4,5 ay sonra meyve hasat edilir.
3) S: Boyu ne kadardır, terbiyesi nasıl yapılır?
C: Sera domatesi kadar boyu olup, terbiyesi de onun gibidir.
4) S: Bir fideden ne kadar meyve alınabilir?
C: Bahçe ortamında 2-3 kg, serada ise 5-7 kg meyve almak mümkün.
5) S: Gövde ve yapraklarında bit oluştu ,ne yapmalıyım?
C: Pratik olarak, az miktarda 1-2 kere sinek spreyi sıkmak yeterli olur.
6) S: Yapraklarda küllenme oldu. Ne yapmalıyım?
C: Külleme olan yaprakları temizlemek gerekir.
7) S: Dikim aralığı ne kadar olmalı, Dönüme kaç fide dikilmeli.
C) 20 cm x 20 cm sıra süstü ve sıra arası tek sıra dikilirse dönüme yaklaşık 3000 adet fide dikilebilir.
8) S: Pepino Meyvesini yurtdışına ihraç eden firmalar var mı?
C) Şu ana kadar yeterli meyve olmadığı için yurt dışına ihraç edilemiyor. Yeterli meyve sağlanır ise ihraç edilecek.
9) S: Pazara sürülecek meyve büyüklüğü ne olmalıdır.
C: İdeali 250-500gr.olanıdır.
11) S: Dikim ayı sadece mayıs mıdır, başka aylarda da dikilir mi?
C) Her zaman dikile bilir, bitkiyi soğuklardan korumak gerekir.
12) S: Yılda kaç kez meyve alınır.
C) Serada gerekli şartlar sağlanır ise 4 mevsim meyve alınır. Bir bitkiden meyve alımı 4-5 yıl devam eder.
13) S: Serada kaç ton meyve alına bilir?
C) Serada dönümde (dr) en az 5-10 ton meyve alınır. Bitkinim bakımına göre bu miktar değişir.
